Bàn map là gì? Khái quát về bàn rà chuẩn trong ngành cơ khí

Bàn map hay bàn rà chuẩn là thiết bị cơ khí không thể thiếu phục vụ đo kiểm với độ chính xác cao. Nó được ứng dụng rộng rãi trong các xưởng gia công, phòng kiểm định chất lượng, nhà máy sản xuất cơ khí hiện đại…

Bàn map là gì? Cấu tạo cơ bản 

Bàn map (Surface Plate) là thiết bị cơ khí có bề mặt phẳng với độ chính xác rất cao. Người ta dùng nó làm chuẩn để kiểm tra, đo lường và rà lại các chi tiết cơ khí. Bàn máp được chế tạo sao cho đảm bảo độ phẳng đạt tiêu chuẩn nghiêm ngặt phục vụ quá trình đo kiểm, thu lại kết quả đo chính xác nhất.

Bề mặt của bàn máp được gia công, hiệu chuẩn cẩn thận tạo nên một mặt chuẩn tuyệt đối để đặt các chi tiết, dụng cụ đo hoặc thiết bị kiểm tra. Nhờ đó, người dùng có thể đánh giá chính xác chất lượng sản phẩm sau gia công. Về mặt cấu tạo, thiết bị này được tạo nên bởi ba bộ phận chính gồm:

• Mặt bàn là bộ phận quan trọng nhất của thiết bị. Mặt bàn được gia công với độ phẳng cực cao, thường có hình chữ nhật hoặc hình vuông. Bề mặt được xử lý chống mài mòn và kéo dài tuổi thọ.
• Chân đế có nhiệm vụ nâng đỡ mặt bàn, giúp thiết bị đứng vững và hạn chế rung động trong quá trình sử dụng. Nhiều loại bàn map được trang bị chân tăng chỉnh để cân bằng trên các bề mặt sàn khác nhau.
• Một số bàn máp hiện đại được tích hợp hệ thống cân bằng hoặc các điểm điều chỉnh nhằm duy trì độ chính xác cho mặt bàn trong quá trình làm việc.

Các loại bàn map phổ biến

Hiện nay trên thị trường có nhiều loại bàn máp được sản xuất từ các vật liệu khác nhau, thiết kế, thông số kỹ thuật khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng đa dạng. Cụ thể gồm có:

• Bàn gang là loại bàn máp cơ khí truyền thống được sử dụng rộng rãi trong các nhà máy. Chất liệu gang có độ cứng cao giúp thiết bị đạt được khả năng chịu tải tốt, tính ổn định cao. Tuy nhiên bàn gang có thể bị gỉ sét nếu không được bảo quản đúng cách.
• Bàn đá granite là loại được sử dụng phổ biến trong các phòng đo lường hiện đại. Đá granite tự nhiên có khả năng chống ăn mòn, không bị từ hóa, ít chịu ảnh hưởng khi nhiệt độ thay đổi. Bàn đá granite có ưu điểm vượt trội là tuổi thọ cao, duy trì độ chính xác ổn định trong thời gian dài.
• Bàn chuyên dụng là loại có kích thước hoặc tính năng đặc biệt để phục vụ công tác kiểm tra chi tiết lớn hoặc sản phẩm yêu cầu kỹ thuật cao.

Ứng dụng của bàn map trong ngành cơ khí

Bàn máp được sử dụng trong nhiều công đoạn khác nhau của quá trình sản xuất cơ khí. Mục đích chính vẫn là đo kiểm để đảm bảo độ chính xác của chi tiết, sản phẩm trong, sau khi hoàn thiện. Cụ thể:

• Ứng dụng trong kiểm tra độ phẳng thông qua việc sử dụng thước đo, đồng hồ so hoặc dụng cụ kiểm tra khác kết hợp với bàn máp.

• Bàn rà chuẩn hỗ trợ các dụng cụ đo như thước đo cao, đồng hồ so, panme, các thiết bị đo chuyên dụng khác trong kiểm tra kích thước, dung sai của chi tiết.
• Sử dụng để lấy dấu, xác định vị trí gia công hoặc căn chỉnh chi tiết trước khi đưa vào máy.
• Kiểm tra chất lượng sản phẩm trước khi xuất xưởng sao cho đảm bảo đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật đề ra.

Lưu ý khi dùng bàn map

Sở dĩ bàn máp được sử dụng rộng rãi trong ngành cơ khí do độ chính xác cao, đáp ứng các yêu cầu đo lường nghiêm ngặt. Nó tạo mặt chuẩn ổn định phục vụ công tác kiểm tra, hiệu chuẩn. Đồng thời, nó còn giúp nâng cao chất lượng sản phẩm cơ khí, giảm sai số trong quá trình đo kiểm. Khi sử dụng bàn map, người dùng cần lưu ý:

• Đặt bàn tại vị trí ổn định, hạn chế rung động;
• Không đặt vật quá tải hoặc đặt quá mạnh lên mặt bàn;
• Thường xuyên vệ sinh bề mặt để loại bỏ bụi bẩn và phoi kim loại bám bẩn;
• Kiểm tra, hiệu chuẩn định kỳ theo tiêu chuẩn kỹ thuật;
• Đối với bàn gang, cần bôi dầu chống gỉ khi không dùng trong thời gian dài.

Hy vọng những thông tin trên có ích với Quý vị khi tìm hiểu về bàn rà chuẩn.